UTICAJ ŠIRE DRUŠTVENE ZAJEDNICE NA PREVENCIJU TEŠKIH TRAUMATSKIH DEFORMITETA KOD DECE – SERIJA SLUČAJEVA

Autori

  • Radomir Stanković Klinika za dečju hirurgiju, dečju ortopediju i traumatologiju, Univerzitetski klinički centar Niš https://orcid.org/0009-0003-2249-7249
  • Nikola Bojović Klinika za dečiju hirurgiju, dečiju ortopediju i traumatologiju, Univerzitetski klinički centar Niš, Medicinski fakultet, Univerzitet u Nišu https://orcid.org/0000-0003-0357-6833
  • Ivona Đorđević Klinika za dečiju hirurgiju, dečiju ortopediju i traumatologiju, Univerzitetski klinički centar Niš, Medicinski fakultet, Univerzitet u Nišu https://orcid.org/0000-0001-5879-9626
  • Nikola Vacić Klinika za dečju hirurgiju, dečju ortopediju i traumatologiju, Univerzitetski klinički centar Niš https://orcid.org/0000-0002-6826-1747
  • Danijela Đerić Klinika za dečiju hirurgiju, dečiju ortopediju i traumatologiju, Univerzitetski klinički centar Niš
  • Aleksandar Marinković Klinika za dečiju hirurgiju, dečiju ortopediju i traumatologiju, Univerzitetski klinički centar Niš
  • Aleksandar Janković Klinika za dečju hirurgiju, dečju ortopediju i traumatologiju, Univerzitetski klinički centar Niš https://orcid.org/0009-0000-6003-6986
  • Andrijana Jovanović Klinika za dečiju hirurgiju, dečiju ortopediju i traumatologiju, Univerzitetski klinički centar Niš https://orcid.org/0009-0009-0974-4894
  • Višnja Živanović Medicinski fakultet, Univerzitet u Nišu https://orcid.org/0009-0009-4515-471X

DOI:

https://doi.org/10.46793/PP260307019S

Ključne reči:

pirotehnička sredstva, povrede, deca

Apstrakt

Uvod: Upotreba pirotehničkih sredstava u populaciji dece i adolescenata, posebno u prazničnom periodu, kao vid zabave je veoma zastupljena u svetu. Nesavesno rukovanje ovim eksplozivnim sredstvima neretko dovodi do teških trauma, u vidu eksplozivnih rana i opekotina. Ovakve povrede, uprkos lečenju, ostavljaju teške deformitete i invalidnost. U prvom redu su zahvaćeni prsti i šake, kao krucijalni delovi tela u izvršavanju manuelnih radnji ljudi, ali i oči, lice i grudni koš. Cilj ovog rada je ukazati na ozbiljnost posledica nesavesnog rukovanja pirotehničkim sredstvima, kao i na značaj prevencije i sprečavanje posledica izazvanih ovom vrstom traume.

Prikaz slučaja: Prikazaćemo 10 pacijenata povređenih pirotehničkim sredstvima, u periodu novogodišnjih praznika 2024–2026. godine (decembar i januar), lečenih na Klinici za dečiju hirurgiju, dečiju ortopediju i traumatologiju, Univerzitetskog kliničkog centra Niš. Radi se o kompleksnim povredama pretežno šaka, ali i ostalih delova tela kao što su lice, vrat i grudni koš.

Zaključak: S obzirom na to da povrede izazvane pirotehničkim sredstvima ostavljaju ne samo teške deformitete, već imaju ogroman uticaj i na mentalno zdravlje, kao i kvalitet života dece i adolescenata, nedvosmislena je uloga prevencije ovakvih povreda. Prevencija bi se ogledala u zajedničkoj društvenoj odgovornosti, uticajem putem javnih medija i škola, kao i edukaciji roditelja i dece. 

Biografije autora

##submission.authorWithAffiliation##

Odeljenje opšte dečje hirurgije

Doktor medicine, lekar na specijalizaciji, student doktorskih akademskih studija - medicinske nauke

##submission.authorWithAffiliation##

Odsek za dečju ortopediju i traumatologiju.

Klinički asistent, specijalista dečje hirurgije i ortopedije, subspecijalista dečje ortopedije i traumatologije

##submission.authorWithAffiliation##

Odeljenje za intenzivnu negu perinatusa i neonatusa

Vanredni profesor, specijalista dečje hirurgije i ortopedije

##submission.authorWithAffiliation##

Odeljenje za intenzivnu negu perinatusa i neonatusa

Specijalista dečje hirurge i ortopedije

##submission.authorWithAffiliation##

Odsek dečje ortopedije i traumatologije

Primarijus, specijalista dečjeg hirurgije i ortopedije, subspecijalista dečje ortopedije i traumatologije

##submission.authorWithAffiliation##

Odsek dečje ortopedije i traumatologije

Specijalista dečje hirurgije i ortopedije

##submission.authorWithAffiliation##

Odsek dečje ortopedije i traumatologije

Specijalista dečje hirurgije i ortopedije

##submission.authorWithAffiliation##

Odeljenje opšte dečje hirurgije

Doktor medicine, lekar na specijalizaciji, student doktorskih akademskih studija - medicinske nauke

##submission.authorWithAffiliation##

Doktor medicine, lekar na specijalizaciji

Student doktorskih akademskih studija - medicinske nauke

 

Reference

Puri V, Mahendru S, Rana R, Deshpande M. Firework injuries: a ten-year study. J Plast Reconstr Aesthet Surg. 2009;62(9):1103-1111. doi:10.1016/

j.bjps.2007.12.080

Bagri N, Saha A, Chandelia S, et al. Fireworks injuries in children: A prospective study during the festival of lights. Emerg Med Australas. 2013;25(5):452-456. doi:10.1111/1742-6723.12114

Saucedo JM, Vedder NB. Firework-related injuries of the hand. J Hand Surg Am. 2015;40(2):383-387. doi:10.1016/j.jhsa.2014.08.041, PMID: 25443164

John D, Philip SS, Mittal R, John SS, Paul P. Spectrum of ocular firework injuries in children: A 5-year retrospective study during a festive season in Southern India. Indian J Ophthalmol. 2015;63(11):843-846. doi:10.4103/0301-4738.171966

Canner JK, Haider AH, Selvarajah S, et al. US emergency department visits for fireworks injuries, 2006-2010. J Surg Res. 2014;190(1):305-311. doi:10.1016/j.jss.2014.03.066

Wang C, Zhao R, Du WL, Ning FG, Zhang GA. Firework injuries at a major trauma and burn center: A five-year prospective study. Burns. 2014;40(2):305-310. doi:10.1016/j.burns.2013.06.007, PMID: 23838077

Bezirgan U, Vatansever G, Yoğun Y, Alpat SE, Bozkurt OE, Dumlupinar E. Analysis of pediatric hand injuries in a tertiary care children's hospital. J Pediatr Orthop B. 2025;34(2):142-150. doi:10.1097/BPB.0000000000001188

Surke C, Kunzli M, Vogelin E, Garcia D, Lollgen RM. An analysis of finger and hand injuries in children in a tertiary paediatric emergency department. Swiss Med Wkly. 2022;152:w30134. Published 2022 Mar 29. doi:10.4414/smw.2022.w30134

Vassilia K, Eleni P, Dimitrios T. Firework-related childhood injuries in Greece: a national problem. Burns. 2004;30(2):151-153. doi:10.1016/j.burns.2003.09.019

Smittenberg MN, Lungelow D, Rode H, van As AB, Millar AJ. Can fireworks-related injuries to children during festivities be prevented?. S Afr Med J. 2010;100(8):525-528. doi:10.7196/samj.3964

Savaş S, Altuntaş SH, Uslusoy F, Karaibrahimoğlu A. Epidemiology and injury characteristics of children with acute traumatic hand injuries undergoing surgery: a 10-year retrospective cohort study. Cerrahi geçiren akut travmatik el yaralanmalı çocukların epidemiyolojisi ve yaralanma özellikleri: 10 yıllık retrospektif bir kohort analiz. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. 2025;31(8):729-738. doi:10.14744/tjtes.2025.07892

Matheron AS, Hendriks S, Facca S, Liverneaux PA. Hand injuries due to firework devices: a series of 58 cases. Chir Main. 2014;33(2):124-129. doi:10.1016/j.main.2013.12.005

American Academy of Pediatrics: Committee on Injury and Poison Prevention. Fireworks-related injuries to children. Pediatrics. 2001;108(1):190-191. doi:10.1542/peds.108.1.190

##submission.downloads##

Objavljeno

04/18/2026

Broj časopisa

Prev Ped 2026: 12(1-2)

Sekcija

Originalni radovi