PROBIOTICI U TERAPIJI ATOPIJSKOG DERMATITISA - ZNANJA I STAVOVI SRPSKIH PEDIJATARA

Autori

  • Ivana Filipović Klinika za ginekologiju i akušerstvo, Univerzitetski klinički centar "Dr Dragiša Mišović", Beograd https://orcid.org/0000-0003-1042-6411
  • Bojana Ivić Klinika za ginekologiju i akušerstvo Narodni Front, Beograd https://orcid.org/0009-0006-2346-5152
  • Marco Caminati Department of Medicine, Asthma, Allergy and Clinical Immunology Section, University of Verona, Verona https://orcid.org/0000-0001-7383-1487
  • Slađana Mihajlović Kliničko-bolnički centar “Dr Dragiša Mišović”, Bolnica za ginekologiju i akušerstvo, Beograd; Univerzitet u Beogradu, Medicinski fakultet, Beograd
  • Zorica Živković Kliničko-bolnički centar “Dr Dragiša Mišović - Dedinje” Bolnica za dečije plućne bolesti i tuberkulozu, Beograd, Univerzitet Privredna akademija u Novom Sadu, Farmaceutski fakultet, Novi Sad, Srbija https://orcid.org/0000-0003-0363-3578

DOI:

https://doi.org/10.46793/PP260130008F

Ključne reči:

atopijski dermatitis, deca, probiotici

Apstrakt

Uvod: Od 1970-ih, incidenca atopijskog dermatitisa (AD) se povećala 2 do 3 puta u industrijalizovanim zemljama, pogađajući približno 15% do 20% dece i 5% do 20% adolescenata.

Materijali i metode: Ovo je bila retrospektivna studija u trajanju od 6 meseci (od januara do juna 2024. godine) koja je prikupljala podatke putem veb upitnika osmišljenog da proceni znanje i stavove srpskih lekara prema dijagnozi, lečenju i strategijama prevencije AD. Učesnici su bili zdravstveni radnici, specijalisti koji leče pacijente sa AD. Ankete mogu otkriti praznine u znanju, zabrinutost u vezi sa bezbednošću ili efikasnošću i potrebu za daljom obukom ili podrškom. Ovo istraživanje  može pomoći u poboljšanju kliničkih smernica, promovisanju praksi zasnovanih na dokazima i osiguravanju da pacijenti dobijaju sveobuhvatnu i ažurnu negu.

Rezultati: Pacijente sa atopijskim dermatitisom u Srbiji uglavnom su lečili lekari specijalisti  pedijatrije i dermatologije (uključeno je 210 dermatologa i 218 pedijatara). Gotovo svi učesnici su se složili da je otkrivanje i izbegavanje faktora koji izazivaju AD ključno za držanje AD pod kontrolom. Među našim učesnicima dijagnostikovanje i određivanje stadijum atopijskog uglavnom se zasnivaju na kliničkim kriterijumima, uključujući procenu intenziteta svraba i poremećaja spavanja korišćenjem vizuelnih analognih skala i ukupnog kvaliteta života.

Diskusija: Rezultati našeg istraživanja imaju potencijal da identifikuju trenutne praznine u znanju i stavove lekara koji leče pacijente sa atopijskim dermatitisom. Lekari koji imaju manje poteškoća tokom lečenja Alchajmerove bolesti imaju pozitivniji stav prema praksi i stopu zadovoljstva lečenjem.

Zaključak: Kontinuirano medicinsko obrazovanje, otvorenost prema novim dokazima i istinska posvećenost razumevanju životnog iskustva pacijenta su neophodni za podizanje kvaliteta nege u ovom izazovnom i teškom stanju.

Reference

Richard MA, Paul C, Nijsten T, Gisondi P, Salavastru C, Taieb C, et al. Prevalence of most common skin diseases in Europe: a population-based study. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2022;36:1088-96. doi: 10.1111/jdv.18050

Drucker AM, Wang AR, Li W-Q, Sevetson E, Block JK, Qureshi AA. The burden of atopic dermatitis: summary of a report for the National Eczema Association. J Invest Dermatol. 2017;137:26-30. doi: 10.1016/j.jid.2016.07.012

Korting HC, Hubner K, Greiner K, Hamm G, Braunfalco O. Differences in the skin surface pH and bacterial microflora due to the long-term application of synthetic detergent preparations of pH 5.5 and pH 7.0 - results of a crossover trial in healthy-volunteers. Acta Derm Venereol. 1990;70:429-31. PMID: 1980979

Hoyer A, Rehbinder EM, Fardig M, Asad S, Lødrup Carlsen KC, Endre KMA, et al. Filaggrin mutations in relation to skin barrier and atopic dermatitis in early infancy. Br J Dermatol. 2022;186:544-52. doi: 10.1111/bjd.21645

Lambers H, Piessens S, Bloem A, Pronk H, Finkel P. Natural skin surface pH is on average below 5, which is beneficial for its resident flora. Int J Cosmet Sci. 2006;28:359-70. doi: 10.1111/j.1467-2494.2006.00344.x

Eyerich S, Eyerich K, Traidl-Hoffmann C, Biedermann T. Cutaneous barriers and skin immunity: differentiating a connected network. Trends Immunol. 2018;39: 315-27. doi: 10.1016/j.it.2018.02.004

Park J, Schwardt NH, Jo JH, Zhang Z, Pillai V, Phang S, et al. Shifts in the skin bacterial and fungal communities of healthy children transitioning through puberty. J Invest Dermatol. 2022;142:212-9. doi: 10.1016/j.jid.2021.04.034

Schneider AM, Nolan ZT, Banerjee K, Paine AR, Cong Z, Gettle SL, et al. Evolution of the facial skin microbiome during puberty in normal and acne skin. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2023;37:166-75. doi: 10.1111/jdv.18616

Smythe P, Wilkinson HN. The skin microbiome: current landscape and future opportunities. Int J Mol Sci. 2023;24:3950. doi: 10.3390/ijms24043950

Casterline BW, Paller AS. Early development of the skin microbiome: therapeutic opportunities. Pediatr Res. 2021;90:731-7. doi: 10.1038/s41390-020-01146-2

Luna PC. Skin microbiome as years go by. Am J Clin Dermatol. 2020;21:12-7. doi: 10.1007/s40257-020-00549-5

Rosenwasser L, Sampson H, Spigler M, Terracciano L, Vereda-Ortiz A, Waserman S, Yepes-Nuñez JJ, Brożek JL, Schünemann HJ. World Allergy Organization-McMaster University Guidelines for Allergic Disease Prevention (GLAD-P): Probiotics. World Allergy Organ J. 2015;8(1):4. doi: 10.1186/s40413-015-0055-2

Filipovic I, Ostojic O, Vekovic V, Mihajlovic S, Caminati M, Zivkovic Z. Efficacy of Specially Formulated Combination Three Probiotic Strains with Vitamin D3 and Zn in Children with Atopic Dermatitis. Am J Pediatr. 2023;9(4):186-192. doi: 10.11648/j.ajp.20230904.11

Zuberbier T, Abdul Latiff A et al. A concept for integrated care pathways for atopic dermatitis-A GA2 LEN ADCARE initiative. Clin Transl Allergy. 2023;13(9):e12299. doi: 10.1002/clt2.12299

Williams NT. Probiotics. Am J Health Syst Pharm 2010;67:449-58. doi: 10.2146/ajhp090168

Filipović I, Lacković M, Plješa I, Mihajlović S, Živković Z, et at. Uloga probiotika u primarnoj prevenciji atopijskih bolesti - Kad je pravo vreme? Prev Ped, 2021; 7(1-2):27-30.

McLoughlin IJ, Wright EM, Tagg JR, Jain R, Hale JDF. Skin microbiome-the next frontier for probiotic intervention. Probiotics Antimicrob Proteins. 2022;14: 630-47. doi: 10.1007/s12602-021-09824-1

Carucci L, Nocerino R, Paparo L, De Filippis F, Coppola S, Giglio V, et al. Therapeutic effects elicited by the probiotic Lacticaseibacillus rhamnosus GG in children with atopic dermatitis. The results of the ProPAD trial. Pediatr Allergy Immunol. 2022;33:e13836. doi: 10.1111/pai.13836

Filipovic I, Ostojic O, Vekovic V, Mihajlovic S, Caminati M, Zivkovic Z. Efficacy of Specially Formulated Combination Three Probiotic Strains with Vitamin D3 and Zn in Children with Atopic Dermatitis. Am J Pediatr. 2023;9(4):186-192. doi: 10.11648/j.ajp.20230904.11

Zuberbier T, Abdul Latiff A, et al. A concept for integrated care pathways for atopic dermatitis-A GA2 LEN ADCARE initiative. Clin Transl Allergy. 2023;13(9):e12299. doi: 10.1002/clt2.12299

Li AW, Yin ES, Antaya RJ. Topical corticosteroid phobia in atopic dermatitis: a systematic review. JAMA Dermatol. 2017;153(10):1036‐1042. doi: 10.1001/jamadermatol.2017.2437

Castagnoli R, Lougaris V, Giardino G, et al. Inborn errors of immunity with atopic phenotypes: a practical guide for allergists. World Allergy Organ J. 2021;14(2):100513. doi: 10.1016/j.waojou.2021.100513

Caminati M, Filipović I, Živković Z. Probiotics in Treatment of Atopic Dermatitis True or Myth. Prev Ped 2025;11(1−2):25−27. doi: 10.46793/PP250228007C

##submission.downloads##

Objavljeno

04/18/2026

Broj časopisa

Prev Ped 2026: 12(1-2)

Sekcija

Originalni radovi